Củng cố hoạt động phòng chống dịch sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Đến đầu năm 2026 các trạm y tế xã, phường đã được chuyển giao về trực thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã quản lý, thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là một bước đi đột phá nhằm gắn chặt trách nhiệm của chính quyền sở tại đối với công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi hiện nay các Trạm y tế đang phải đối mặt với những khó khăn, đặc biệt là trong công tác phòng chống dịch.
Điểm thay đổi so với trước đây là "khoảng cách" giữa chính quyền và y tế được xóa bỏ. Khi Trạm y tế trực thuộc UBND xã, phường thì hệ thống chính trị được kích hoạt mạnh mẽ và nguồn lực tại chỗ được huy động tức thời. Công tác xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe nhân dân sát với thực tế của địa phương. Khi có dịch bệnh xảy ra UBND sẽ chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương vào cuộc và có các biện pháp khoanh vùng, xử lý dịch kịp thời, hiệu quả. Bác sĩ Lý Thanh Bình, Phó Giám đốc phụ trách Trạm y tế xã Hưng Mỹ nói “Chủ động và linh hoạt hơn trong công tác phòng, chống dịch. Cụ thể là chúng tôi tham mưu với UBND xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, bên cạnh đó là phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trong xử lý dịch bệnh trong vòng 24 giờ, trước đây để xử lý ổ dịch phải đến 48 giờ”.
Bên cạnh những thuận lợi, công tác phòng, chống dịch bệnh tại các trạm y tế còn gặp nhiều khó khăn như: Công tác phối hợp chuyên môn giữa trạm y tế và đơn vị tuyến trên; thiếu nhân lực có chuyên sâu trong khi đó công tác phòng, chống dịch đòi hỏi phải có chuyên môn về dịch tễ học, phân tích nguy cơ và quy trình xử lý ổ dịch. Do đó, khi xảy ra dịch bệnh sẽ dẫn đến tình trạng vận hành các biện pháp phòng, chống dịch chưa đồng bộ. Bác sĩ Vũ Văn Nam, Phó Giám đốc Trạm y tế xã Sông Đốc cho biết “Về vấn đề tổ chức chưa được kiện toàn, trình độ chuyên môn về phòng, chống dịch của cán bộ y tế vẫn còn hạn chế, trang thiết bị chưa đầy đủ. Đặc biệt, là khi có dịch bệnh xảy ra thì công tác phòng, chống dịch vẫn còn lúng túng”. Ông Phan Văn Bảy, tổ y tế ấp 1, xã Sông Đốc chia sẻ “Được sự chỉ đạo của UBND xã cùng với phối hợp của các ban, ngành và sự chi đạo chuyên môn của trạm y tế nên công tác tuyên truyền, vận động người dân phòng, chống dịch được thuận lợi. Chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức phòng bệnh”.

Để củng cố hoạt động phòng, chống dịch sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đảm bảo công tác phòng, chống dịch được liên tục và hiệu quả Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Cà Mau đã tổ chức các đoàn đi kiểm tra, giám sát thực tế tại trạm y tế xã, phường. Qua đó, ghi nhận những thuận lợi, khó khăn và tìm ra các giải pháp hỗ trợ trạm y tế, đồng thời thiết lập hệ thống thông tin đầu mối để hướng dẫn chuyên môn cho các trạm y tế. Bác sĩ Vũ Văn Nam, Phó Giám đốc Trạm y tế xã Sông Đốc cho biết thêm “Trước tiên phải kiện toàn bộ máy, tăng cường công tác tập huấn, cập nhật kiến thức chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế. Xây dựng kế hoạch phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể cũng như đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến hộ dân, có như vậy công tác phòng, chống dịch mới mang lại hiệu quả”. Bác sĩ Trần Hiến Khóa, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau nói “Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế, chúng tôi phối hợp với UBND các xã để củng cố tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là công tác phòng, chống dịch. Bên cạnh đó, lập kế hoạch để trang bị phương tiện, trang thiết bị, vật tư, hóa chất để sẵn sàng phòng, chống dịch. Hướng dẫn các xã, phường chủ động xử lý dịch bệnh hoặc liên kết phòng, chống dịch giữa các địa phương, khi có dịch lớn xảy ra thì Trung tâm Kiểm soát bệnh tật sẽ cử cán bộ cùng với phương tiện xuống tham gia phòng, chống dịch”.
Chuyển đổi mô hình quản lý là một bước đi hướng tới sự tự chủ và trách nhiệm của địa phương. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa UBND xã, phường và công tác chỉ đạo chuyên môn của ngành y tế, thời gian tới các trạm y tế xã, phường được củng cố và sẽ trở thành "pháo đài" vững chắc trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe ban đầu cho nhân dân.