Ăn dặm đúng cách giúp trẻ phát triển thể chất, phòng ngừa suy dinh dưỡng, thiếu vi chất về lâu dài

Tại Cà Mau, công tác chăm sóc dinh dưỡng trẻ nhỏ đang ngày càng được quan tâm. Tuy nhiên, thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy vẫn còn không ít trẻ gặp tình trạng suy dinh dưỡng, nhẹ cân hoặc chậm phát triển do chế độ ăn chưa hợp lý ngay từ giai đoạn đầu đời. Theo một nghiên cứu tại Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh, vẫn ghi nhận tỷ lệ trẻ sơ sinh nhẹ cân gần 6% trong giai đoạn 2023 - 2024, phản ánh phần nào vấn đề dinh dưỡng từ thai kỳ đến những năm đầu đời của trẻ.

 Trong bối cảnh đó, ăn dặm đúng cách không chỉ là bước chuyển từ sữa sang thức ăn đặc mà còn là cột mốc vàng quyết định sự phát triển thể chất, trí tuệ và sức đề kháng của trẻ. Theo khuyến cáo của ngành Y tế, trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và bắt đầu ăn dặm từ tháng thứ 6 trở đi. Đây là thời điểm hệ tiêu hóa của trẻ đã dần hoàn thiện, sữa mẹ không còn đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng và vi chất cần thiết.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít phụ huynh vẫn còn lúng túng khi cho trẻ ăn dặm. Nhiều gia đình cho trẻ ăn dặm từ 3 - 4 tháng tuổi hoặc ngược lại, chỉ cho trẻ ăn bột loãng kéo dài, không bổ sung đầy đủ dưỡng chất. Điều này rất dễ dẫn đến nguy cơ rối loạn tiêu hóa, thiếu chất hoặc biếng ăn kéo dài ở trẻ.

 Bác sĩ Đinh Thị Nguyên, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau cho biết: Việc ăn dặm không hợp lý là một trong những nguyên nhân góp phần dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng và thiếu vi chất ở trẻ nhỏ. Ăn dặm không đúng thời điểm hoặc khẩu phần thiếu cân đối sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự tăng trưởng của trẻ. Đặc biệt, thiếu các vi chất như sắt, kẽm có thể dẫn đến trẻ biếng ăn, chậm phát triển.

 Ăn dặm không đơn thuần là bổ sung thức ăn ngoài sữa mẹ mà là quá trình tập cho trẻ làm quen với thực phẩm, hình thành kỹ năng ăn uống. Khi bắt đầu ăn dặm, phụ huynh cần lưu ý các yếu tố: Phải đúng thời điểm từ 6 tháng tuổi; đúng nguyên tắc từ ít đến nhiều, từ lỏng đến đặc; đảm bảo đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng như tinh bột (gạo), đạm (cá, thịt, tôm), chất béo (dầu ăn) và rau củ. Đây là nguyên tắc quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện.

 Bên cạnh đó, tận dụng nguồn thực phẩm có sẵn tại địa phương như cá đồng, tôm, cua, rau xanh rất dồi dào, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Việc tận dụng nguồn thực phẩm sẵn có vừa tiết kiệm, vừa đảm bảo an toàn. Và quan trọng nhất là tôn trọng nhu cầu của trẻ, không ép trẻ ăn. Việc ép ăn có thể khiến trẻ sợ ăn, dẫn đến biếng ăn kéo dài. Thay vào đó, nên tạo môi trường ăn uống thoải mái, vui vẻ.

 Chị Trần Trinh Tố, phường Lý Văn Lâm chia sẻ: Trước đây tôi cho con ăn dặm sớm vì sợ bé thiếu chất. Nhưng sau khi được tư vấn, tôi bắt đầu quan tâm hơn đến việc cho trẻ ăn dặm khoa học, dần điều chỉnh lại chế độ ăn kết hợp đa dạng thực phẩm. Hiện tại bé nhà tôi ăn tốt và ít bệnh vặt hơn.

 Ăn dặm đúng cách không chỉ giúp trẻ phát triển thể chất mà còn góp phần phòng ngừa suy dinh dưỡng, thiếu vi chất và các bệnh lý liên quan. Một chế độ ăn dặm hợp lý chính là bước khởi đầu quan trọng để trẻ phát triển khỏe mạnh, toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ. Song song đó, không nên ép trẻ ăn hoặc tạo áp lực trong bữa ăn. Điều quan trọng là tạo không khí thoải mái để trẻ cảm thấy hứng thú với việc ăn uống, bác sĩ Nguyên khuyến cáo.