Đông đảo người dân tham gia đi bộ hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, lan tỏa thông điệp tăng cường vận động thể lực để phòng bệnh

Việt Nam vẫn đang đối mặt với gánh nặng bệnh tật kép, trong khi tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm đã giảm, các bệnh không lây nhiễm chủ yếu gồm tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính đang gia tăng nhanh. Các bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam, chiếm tới 77% tổng số tử vong do mọi nguyên nhân. Đặc biệt tuổi tử vong có xu hướng trẻ hóa. 

Các bệnh không lây nhiễm thường không xác định được nguyên nhân cụ thể mà có một nhóm yếu tố góp phần làm bệnh phát triển gọi là yếu tố nguy cơ. Yếu tố nguy cơ về hành vi: hút thuốc, sử dụng rượu bia, dinh dưỡng không hợp lý và thiếu hoạt động thể lực. Các yếu tố sinh lý/chuyển hóa: tăng huyết áp, thường cân béo phì; Các yếu tố môi trường như nghèo đói, thiếu kiến thức, già hóa, đô thị hóa và toàn cầu hóa… là nguyên nhân sâu xa, gốc rễ liên quan đến sự gia tăng các yếu tố nguy cơ. Ngoài ra, còn các yếu tố nhiễm trùng (viêm gan B, HPV), yếu tố không thay đổi được (tuổi, giới, gen, chủng tộc…)

 Thiếu hoạt động thể lực là nguy cơ đứng hàng thứ tư của tử vong. Khoảng 3,2 triệu tử vong toàn cầu mỗi năm được quy cho nguyên nhân ít hoạt động thể lực. Một người ít vận động sẽ tăng 20 - 30% nguy cơ do mọi nguyên nhân nhân nếu so sánh với một người vận động cường độ vừa phải ít nhất 30 phút mỗi ngày. Nếu hoạt động thể lực mức độ vừa phải 150 phút/tuần có thể giảm 30% nguy cơ bệnh tim thiếu máu cục bộ, giảm 27% nguy cơ đái tháo đường, giảm 21 - 25% nguy cơ ung thư vú và ung thư đại tràng. Làm giảm nguy cơ đột quỵ, tăng huyết áp, trầm cảm và giúp kiểm soát cân nặng.

Tổ chức Y tế Thế giới định nghĩa vận động thể lực là bất kỳ chuyển động cơ thể nào được tạo ra bởi cơ xương đòi hỏi phải tiêu tốn năng lượng. Bao gồm 4 hình thức chủ yếu: Vận động thông qua các công việc, sinh hoạt hằng ngày (làm việc chân tay); Hoạt động đi lại (đi bộ, đi xe đạp, leo cầu thang...); Vui chơi giải trí (trò chơi vận động, khiêu vũ, thể dục nhịp điệu...); Tập thể dục, chơi thể thao...

Khuyến cáo của WHO đối với người trưởng thành (18 - 64 tuổi) nên thực hiện ít nhất 150 phút vận động thể lực cường độ vừa phải trong 1 tuần (tối thiểu 30 phút mỗi ngày và 5 ngày một tuần) hoặc ít nhất 75 phút hoạt động thể lực cường độ mạnh mẽ trong suốt cả tuần. Để có thêm lợi ích sức khỏe, người trưởng thành nên tăng hoạt động thể lực cường độ vừa phải lên 300 phút mỗi tuần hoặc 150 phút hoạt động thể lực cường độ mạnh mỗi tuần

Trong bối cảnh các bệnh tim mạch và bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, việc duy trì vận động thể lực thường xuyên không chỉ là lựa chọn mà cần trở thành một thói quen thiết yếu trong đời sống hằng ngày. Mỗi người, tùy theo điều kiện sức khỏe và công việc, có thể lựa chọn hình thức vận động phù hợp như đi bộ, đạp xe, tập thể dục hoặc tham gia các hoạt động thể thao để nâng cao thể lực.

Đầu tư cho vận động hôm nay chính là đầu tư cho sức khỏe lâu dài, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho bản thân, gia đình và xã hội. Hình thành lối sống năng động, tích cực không chỉ giúp phòng ngừa bệnh tim mạch mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống, hướng tới một cộng đồng khỏe mạnh và phát triển bền vững.