Thứ nhất, kịp thời cụ thể hóa và triển khai đồng bộ các quy định pháp luật về y tế

 Cụ thể hóa và triển khai đồng bộ các quy định pháp luật về y tế là yêu cầu then chốt nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe ngày càng đặt ra cấp bách và toàn diện hơn. Trước hết là tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các luật có ý nghĩa nền tảng như Luật Dân số, Luật Phòng bệnh, Luật An toàn thực phẩm, Luật Thiết bị y tế và Luật Y học cổ truyền, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống, tránh tình trạng chồng chéo, hình thức hoặc triển khai thiếu nhất quán giữa ngành, các cấp và các địa phương.

Cùng với đó, việc hoàn thiện thể chế, chính sách phục vụ công tác phòng bệnh cần gắn chặt với rà soát thực tiễn, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách đang cản trở hiệu quả tổ chức thực hiện. Đây là khâu khó, đòi hỏi vai trò chủ động của cơ quan quản lý nhà nước về y tế và sự phối hợp thực chất, thường xuyên giữa các ngành liên quan như dân số, giáo dục, lao động - xã hội, môi trường, thông tin và truyền thông. Quá trình triển khai cần làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện, qua đó bảo đảm pháp luật y tế thực sự đi vào cuộc sống, góp phần phòng bệnh từ sớm, từ xa và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân trong tình hình mới.

Thứ hai, tăng cường năng lực y tế dự phòng và kiểm soát dịch bệnh

 Trong bối cảnh già hóa dân số, biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và nguy cơ xuất hiện các dịch bệnh mới, y tế dự phòng càng phải được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển y tế. Phòng bệnh chủ động giúp phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, can thiệp kịp thời ngay từ cộng đồng, hạn chế bệnh tật tiến triển nặng và lan rộng. Đồng thời, y tế dự phòng còn góp phần nâng cao chất lượng dân số, bảo vệ nguồn nhân lực và duy trì ổn định kinh tế - xã hội.
Có thể khẳng định, coi trọng và đầu tư đúng mức cho y tế dự phòng chính là đầu tư cho tương lai. Khi y tế dự phòng mạnh, hệ thống y tế vận hành hiệu quả hơn, người dân khỏe mạnh hơn và sự phát triển của địa phương, của đất nước sẽ bền vững, chủ động và vững chắc hơn trước mọi thách thức.

Tăng cường năng lực y tế dự phòng và kiểm soát dịch bệnh phải được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu và nhất thiết phải đi trước một bước so với điều trị. Thực tiễn đã chứng minh, nếu công tác dự phòng yếu kém thì hệ thống khám chữa bệnh sẽ nhanh chóng quá tải, còn xã hội phải trả giá bằng chi phí rất lớn. Vì vậy, trọng tâm trước hết là đầu tư hiện đại hóa Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh (CDC Cà Mau), từng bước nâng cao năng lực giám sát dịch tễ, phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng và cảnh báo sớm nguy cơ dịch bệnh, bảo đảm chủ động phòng bệnh từ xa, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Cần triển khai đồng bộ và hiệu quả các Chương trình Tiêm chủng mở rộng, quản lý và chăm sóc sức khỏe toàn dân theo vòng đời, lấy phòng bệnh làm nền tảng cho phát triển bền vững. Công tác truyền thông y tế phải được đổi mới theo hướng dựa trên bằng chứng khoa học, dễ hiểu, dễ tiếp cận, góp phần thay đổi hành vi, nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe của người dân. Đặc biệt, cần tăng cường sàng lọc tiền hôn nhân, trước sinh, sơ sinh và tổ chức khám sức khỏe định kỳ theo nhóm nguy cơ, qua đó giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng dân số và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của tỉnh.

Thứ ba, chủ động ứng phó các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng
Chủ động ứng phó các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng là yêu cầu mang tính sống còn trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh và các sự cố y tế ngày càng phức tạp, khó lường. Muốn ứng phó hiệu quả, không thể hành động đơn lẻ mà phải đẩy mạnh kết hợp chặt chẽ giữa quân - dân y - y tế công an, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống. Đồng thời, cần tổ chức hệ thống cấp cứu ngoại viện thống nhất, kết nối liên thông toàn tỉnh, từ tuyến xã đến tuyến chuyên sâu, bảo đảm tiếp cận nhanh, xử trí kịp thời ngay tại hiện trường. Làm được điều này không chỉ giảm thiểu tổn thất về người và sức khỏe, mà còn nâng cao năng lực sẵn sàng, tính chủ động và độ tin cậy của hệ thống y tế trước mọi tình huống khẩn cấp.

Thứ tư, phát huy thế mạnh y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe

 Phát huy thế mạnh của y học cổ truyền gắn với kiểm soát chặt chẽ chất lượng là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược trong nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Y học cổ truyền là bộ phận quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho y học hiện đại, đặc biệt trong phòng bệnh, điều trị bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe lâu dài. Vì vậy, cần thúc đẩy việc kết hợp hài hòa, khoa học giữa y học cổ truyền và y học hiện đại, bảo đảm đúng chỉ định, an toàn và hiệu quả, khắc phục tình trạng vận dụng cảm tính, thiếu cơ sở khoa học.

Cùng với phát huy thế mạnh của y học cổ truyền, phát triển dược liệu phải được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với bảo tồn nguồn gen, chuẩn hóa quy trình trồng, thu hái, chế biến và sử dụng, từng bước hình thành vùng dược liệu tập trung gắn với thế mạnh của địa phương. Chất lượng thuốc, dược liệu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe phải được kiểm soát nghiêm ngặt thông qua việc nâng cao năng lực Trung tâm Kiểm nghiệm Dược - Mỹ phẩm tỉnh, từ đầu tư trang thiết bị, phòng thí nghiệm đến đào tạo đội ngũ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu kiểm nghiệm ngày càng cao.

Đặc biệt, tổ chức thành lập Hội đồng tư vấn chính sách y tế cấp tỉnh là nhằm huy động trí tuệ của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý trong và ngoài tỉnh. Đây sẽ là kênh tham vấn quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, bảo đảm các quyết định trong lĩnh vực y tế có cơ sở khoa học, thực tiễn và tầm nhìn dài hạn.

Có thể nói, tăng cường năng lực y tế dự phòng là lựa chọn chiến lược đúng đắn và mang tính nền tảng của tỉnh Cà Mau trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Với quan điểm y tế dự phòng phải “đi trước một bước”, tỉnh đã và đang tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh, chủ động ứng phó các tình huống y tế công cộng và phát huy hiệu quả y học cổ truyền gắn với kiểm soát chất lượng. Chương trình hành động số 04-CTr/TU triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW thể hiện rõ quyết tâm chính trị cao, tạo cơ sở vững chắc để y tế dự phòng thực sự trở thành nền tảng bền vững, góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội lâu dài của tỉnh./.