Bệnh tim mạch ngày càng gia tăng đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống y tế cũng như ý thức chăm sóc sức khỏe của người dân. (Ảnh minh họa)

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu có khoảng 20,5 triệu người tử vong do bệnh tim mạch, chiếm gần 1/3 tổng số ca tử vong. Tại Việt Nam, bệnh không lây nhiễm, trong đó tim mạch là chủ yếu, chiếm hơn 75% tổng số ca tử vong, phản ánh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng.

Đáng chú ý, tại Việt Nam, tỷ suất tử vong do bệnh mạch máu não có xu hướng tăng rõ rệt, từ 127,3/100.000 dân (năm 2000) lên khoảng 165/100.000 dân trong những năm gần đây. Không chỉ gia tăng về số lượng, bệnh tim mạch còn có xu hướng trẻ hóa, xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm người trong độ tuổi lao động.

Tại Cà Mau, số bệnh nhân mắc các bệnh tim mạch ghi nhận gia tăng cao trong thời gian qua. Hiện, toàn tỉnh phát hiện gần 185 ngàn bệnh nhân tăng huyết áp, trong đó chỉ 136.977 được quản lý điều trị, số bệnh nhân điều trị đạt huyết áp mục tiêu còn rất thấp 45.489 người. Đối với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - hen phế quản phát hiện và quản lý hơn 7 ngàn người...

Bác sĩ Ngô Minh Phước, Trưởng Khoa Phòng, chống bệnh không lây nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, cho biết: Mặc dù nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe đã được cải thiện, song kiến thức chủ động phòng ngừa bệnh tim mạch vẫn còn hạn chế. Nhiều người chưa hiểu rõ các yếu tố nguy cơ cũng như tầm quan trọng của việc thay đổi lối sống và khám sức khỏe định kỳ.

Thực tế cho thấy, nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay béo phì chưa được phát hiện và kiểm soát hiệu quả. Đây là những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến các biến cố tim mạch nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nặng.

Nếu trước đây, bệnh tim mạch do xơ vữa thường gặp ở người cao tuổi (nam trên 55 tuổi, nữ trên 65 tuổi), thì hiện nay độ tuổi mắc bệnh đã giảm đáng kể. Thậm chí, đã ghi nhận nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim ở người dưới 30 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống thiếu lành mạnh như ít vận động, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn nhiều chất béo, tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, cùng với áp lực công việc và ô nhiễm môi trường.

Gánh nặng bệnh tim mạch không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn tác động trực tiếp đến năng suất lao động và sự phát triển kinh tế - xã hội. Chi phí điều trị kéo dài, mất khả năng lao động và chăm sóc người bệnh đang tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế và gia đình.

Trước thực trạng đó, ngành y tế địa phương đã và đang triển khai nhiều hoạt động phòng, chống bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh tim mạch. Các chương trình truyền thông được tổ chức đa dạng tại cộng đồng, từ tuyên truyền trực quan, tư vấn trực tiếp đến quản lý bệnh tại tuyến y tế cơ sở. Người dân có thể đến trạm y tế để được tư vấn, theo dõi và quản lý sức khỏe lâu dài.

Khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm và kiểm soát tốt các bệnh lý nền là giải pháp quan trọng giảm thiểu nguy mắc và biến chứng do bệnh tim mạch

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, phần lớn bệnh tim mạch có thể phòng ngừa hiệu quả nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Việc duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò then chốt như: không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn uống hợp lý (giảm chất béo xấu, tăng rau xanh và trái cây), duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, tối thiểu 5 ngày mỗi tuần.

Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm và kiểm soát tốt các bệnh lý nền là giải pháp quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng và tử vong do bệnh tim mạch.

Trong bối cảnh bệnh tim mạch ngày càng gia tăng và trẻ hóa, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi hành vi sức khỏe và tăng cường dự phòng sớm giảm gánh nặng bệnh tật, bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân.