Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm thế giới ghi nhận hàng triệu ca ung thư mới, trong đó phần lớn các trường hợp tử vong xảy ra tại các quốc gia có thu nhập trung bình và thấp. Mặc dù y học đã đạt được nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, song ung thư vẫn là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, kinh tế và xã hội. Nguyên nhân mắc ung thư rất đa dạng, bao gồm yếu tố môi trường, lối sống, di truyền và sự gia tăng tuổi thọ của dân số.

Tại Việt Nam, ung thư đang có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa. Mỗi năm, nước ta ghi nhận số lượng lớn ca mắc mới và tử vong do ung thư. Đáng lo ngại là nhiều trường hợp được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị, tăng chi phí y tế và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa và tầm soát sớm ung thư.

Thực tế tại tỉnh Cà Mau cũng phản ánh rõ nét tình hình chung của cả nước. Theo số liệu thống kê, số bệnh nhân ung thư mới được phát hiện là 1.305 người, trong đó đa số được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Hiện nay, số bệnh nhân ung thư đang được quản lý trên địa bàn tỉnh là 4.173 người, tăng cao so với cùng kỳ trước đó là 1.410 người. Điều này cho thấy gánh nặng bệnh ung thư ngày càng lớn, tạo áp lực không nhỏ cho hệ thống y tế địa phương. Tuy nhiên, số bệnh nhân tử vong do ung thư là 869 người, giảm 21,92% so với cùng kỳ (1.113 người), cho thấy những nỗ lực trong công tác quản lý, điều trị và chăm sóc người bệnh ung thư đã bước đầu mang lại kết quả tích cực.

Để phòng, chống ung thư hiệu quả, các chuyên gia y tế khuyến cáo cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ cá nhân đến cộng đồng. Trước hết, mỗi người cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, không hút thuốc lá, hạn chế sử dụng rượu bia, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường rau xanh và trái cây, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và muối. Bên cạnh đó, việc tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý cũng góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

Cùng với thay đổi lối sống, tiêm chủng phòng bệnh là biện pháp dự phòng quan trọng, đặc biệt là tiêm vắc xin phòng viêm gan B và HPV nhằm giảm nguy cơ ung thư gan và ung thư cổ tử cung. Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ, tầm soát và phát hiện sớm các loại ung thư phổ biến có ý nghĩa quyết định trong nâng cao hiệu quả điều trị, giảm tỷ lệ tử vong và gánh nặng chi phí y tế. Người dân cần chủ động đến các cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, không chủ quan, trì hoãn việc thăm khám.

Song song với công tác phòng ngừa và phát hiện sớm, việc chăm sóc, hỗ trợ người bệnh ung thư cũng cần được quan tâm đúng mức. Người bệnh cần được tiếp cận các dịch vụ y tế kịp thời, công bằng, phù hợp với điều kiện thực tế. Gia đình, cộng đồng và xã hội cần chung tay sẻ chia, động viên tinh thần, giúp người bệnh có thêm nghị lực trong quá trình điều trị và hòa nhập cuộc sống.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống ung thư năm 2026 là dịp để toàn xã hội cùng nhìn nhận rõ hơn về gánh nặng của bệnh ung thư, từ đó nâng cao trách nhiệm cá nhân và cộng đồng trong công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm nguy hiểm này. Với sự vào cuộc đồng bộ của ngành y tế và sự chung tay của toàn dân, mục tiêu giảm tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư, không để ai bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe, sẽ từng bước được hiện thực hóa.