Trong bối cảnh ung thư ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, các chuyên gia y tế khẳng định: phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả, bền vững và ít tốn kém nhất. Không phải tất cả các loại ung thư đều “không thể tránh khỏi”. Ngược lại, một tỷ lệ đáng kể có thể được phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng tránh được thông qua việc thay đổi lối sống và can thiệp dự phòng phù hợp.
Bác sĩ Châu Quốc Đạt, Trưởng Khoa Ung bướu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cà Mau cho biết:“Khoảng 30% ung thư có thể phòng ngừa được nếu chúng ta thay đổi lối sống theo hướng lành mạnh. Đây là điều mà mỗi người hoàn toàn có thể chủ động thực hiện.”
Một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu là chế độ dinh dưỡng. Thực tế cho thấy, xu hướng tiêu thụ nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh… đang ngày càng phổ biến, đặc biệt ở giới trẻ. Trong khi đó, việc thiếu hụt rau xanh, trái cây và chất xơ lại làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư, nhất là ung thư đường tiêu hóa.
“Người dân nên tăng cường rau xanh, trái cây, hạn chế thịt đỏ, đồ chế biến sẵn, đồ nướng cháy khét… Đây là những yếu tố có liên quan đến nguy cơ ung thư,” bác sĩ Đạt khuyến cáo.
Bên cạnh dinh dưỡng, lối sống ít vận động cũng là một “tác nhân thầm lặng”. Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc ngồi lâu, ít vận động làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, ung thư vú và một số bệnh mạn tính khác. Vì vậy, duy trì thói quen tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày được xem là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.
Đặc biệt, thuốc lá và rượu bia vẫn là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu.
“Thuốc lá và rượu có liên quan đến rất nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư phổi, ung thư gan. Việc từ bỏ thuốc lá và hạn chế rượu là yếu tố rất quan trọng trong phòng bệnh,” bác sĩ Đạt nhấn mạnh.
Theo Bộ Y tế, hút thuốc lá là nguyên nhân của khoảng 25% số ca tử vong do ung thư trên toàn cầu. Trong khi đó, việc sử dụng rượu bia quá mức cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư khác nhau.
Ngoài việc thay đổi lối sống, tiêm vắc xin cũng là một trong những biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Hiện nay, vắc xin HPV có thể giúp phòng ung thư cổ tử cung, còn vắc xin viêm gan B giúp giảm nguy cơ ung thư gan – hai loại ung thư phổ biến tại Việt Nam.
Trong bối cảnh bệnh tật ngày càng phức tạp, mỗi người cần chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe. Phòng ngừa ung thư không phải là điều quá xa vời, mà bắt đầu từ chính những thói quen hàng ngày. Một chế độ sống lành mạnh không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.