Trong bối cảnh công tác phòng, chống HIV/AIDS tại tỉnh Cà Mau tiếp tục được đẩy mạnh, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ thế hệ tương lai. Xoay quanh nội dung này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Bác sĩ chuyên khoa I Hồng Thị Hiền để làm rõ các giải pháp hiệu quả trong thực tiễn.
Phóng viên: Thưa bác sĩ, hiện nay nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con tại Cà Mau được nhìn nhận như thế nào?
Bác sĩ CKI Hồng Thị Hiền: Những năm qua, công tác phòng, chống HIV/AIDS đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, lây truyền HIV từ mẹ sang con vẫn là nguy cơ cần đặc biệt quan tâm. Nếu không có biện pháp can thiệp, vi rút có thể lây truyền trong thai kỳ, khi sinh hoặc trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Tin vui là nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nguy cơ này có thể giảm xuống mức rất thấp, thậm chí gần như bằng không.
Phóng viên: Vậy đâu là biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con?
Bác sĩ CKI Hồng Thị Hiền: Yếu tố then chốt là phát hiện sớm và điều trị kịp thời cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV. Việc sử dụng thuốc kháng vi rút (ARV) đều đặn trước, trong và sau thai kỳ giúp kiểm soát tải lượng vi rút trong máu. Khi tải lượng vi rút ở mức không phát hiện được, nguy cơ lây truyền sang con sẽ giảm đáng kể. Vì vậy, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là phụ nữ mang thai, cần chủ động xét nghiệm HIV để được tư vấn và can thiệp sớm khi cần thiết.
Phóng viên: Đối với trẻ sơ sinh, cần thực hiện những biện pháp gì để bảo vệ trẻ?
Bác sĩ CKI Hồng Thị Hiền: Ngay sau khi sinh, trẻ cần được sử dụng thuốc dự phòng HIV trong khoảng 2 đến 6 tuần đầu đời. Đây là giai đoạn rất quan trọng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm. Bên cạnh đó, trẻ cần được theo dõi và xét nghiệm định kỳ theo hướng dẫn của ngành y tế để kịp thời phát hiện và xử trí nếu có dấu hiệu nhiễm bệnh.
Phóng viên: Việc nuôi con bằng sữa mẹ đối với phụ nữ nhiễm HIV cần lưu ý những gì?
Bác sĩ CKI Hồng Thị Hiền: Nếu nuôi con hoàn toàn bằng sữa công thức thì có thể loại bỏ nguy cơ lây truyền HIV qua đường bú mẹ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu người mẹ tuân thủ điều trị tốt và tải lượng vi rút ở mức không phát hiện, nguy cơ lây truyền qua sữa mẹ là rất thấp, dưới 1%, nhưng vẫn không phải bằng không. Do đó, việc lựa chọn phương pháp nuôi con cần được cân nhắc kỹ lưỡng và nên tham khảo ý kiến cán bộ y tế để phù hợp với điều kiện từng gia đình.
Phóng viên: Trong quá trình sinh nở, có những can thiệp nào giúp giảm nguy cơ lây truyền?
Bác sĩ CKI Hồng Thị Hiền: Với những trường hợp phụ nữ mang thai có tải lượng vi rút cao hoặc chưa xác định được, bác sĩ có thể chỉ định sinh mổ nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền HIV cho trẻ trong quá trình chuyển dạ. Đây là một biện pháp hiệu quả khi được áp dụng đúng chỉ định.
Phóng viên: Bác sĩ có thông điệp gì gửi đến cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản?
Bác sĩ CKI Hồng Thị Hiền: Lây truyền HIV từ mẹ sang con hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu chúng ta chủ động. Phụ nữ nên xét nghiệm HIV sớm, nhất là khi có kế hoạch mang thai. Nếu không may nhiễm HIV, cần tuân thủ điều trị và tin tưởng hướng dẫn của nhân viên y tế. Đồng thời, gia đình và cộng đồng cần chung tay xóa bỏ kỳ thị, tạo điều kiện để người nhiễm HIV tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi. Có như vậy, chúng ta mới bảo vệ tốt nhất sức khỏe cho trẻ em và tương lai của xã hội.