Mặc dù công tác truyền thông về HIV/AIDS trong những năm gần đây đã có nhiều chuyển biến tích cực, song sự kỳ thị và những hiểu lầm liên quan đến HIV vẫn còn tồn tại trong cộng đồng. Không ít người hiện nay vẫn có cái nhìn chưa đúng về PrEP và những người sử dụng phương pháp này để dự phòng HIV.
PrEP là viết tắt của “Pre-Exposure Prophylaxis” – dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc kháng vi rút dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao. Nếu sử dụng đúng cách, PrEP có thể làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục khoảng 99%.
Tuy nhiên, hiện nay vẫn có không ít người cho rằng chỉ những người có lối sống “không lành mạnh” mới sử dụng PrEP. Các chuyên gia y tế nhận định đây là quan điểm sai lầm và dễ dẫn đến sự kỳ thị không đáng có.
Trên thực tế, việc sử dụng PrEP thể hiện ý thức chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng. Cũng giống như tiêm vắc xin để phòng bệnh, PrEP là một biện pháp y học hiện đại giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV cho những người có nguy cơ cao.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), PrEP là một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược phòng, chống HIV/AIDS toàn cầu. WHO khuyến nghị các quốc gia mở rộng tiếp cận PrEP nhằm giảm số ca nhiễm HIV mới.
Nhiều chuyên gia cho rằng sự kỳ thị liên quan đến HIV/AIDS hiện nay không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý người sử dụng PrEP mà còn khiến nhiều người e ngại tiếp cận dịch vụ xét nghiệm và dự phòng HIV. Điều này có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
Năm 2024 toàn cầu vẫn ghi nhận khoảng 1,3 triệu ca nhiễm HIV mới. Một trong những rào cản lớn trong công tác phòng, chống HIV/AIDS là sự kỳ thị và phân biệt đối xử khiến nhiều người không dám tiếp cận dịch vụ y tế.
Hiện nay, nhiều cơ sở y tế tại Việt Nam đã triển khai mô hình tư vấn thân thiện, bảo mật thông tin nhằm tạo điều kiện cho người dân tiếp cận PrEP an toàn và thuận tiện hơn. Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông trên mạng xã hội cũng góp phần giúp cộng đồng hiểu đúng hơn về HIV/AIDS và các biện pháp dự phòng hiện đại.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng người sử dụng PrEP không phải là người “có bệnh” hay “nguy hiểm”, mà là những người chủ động phòng ngừa HIV bằng giải pháp khoa học. Việc chủ động bảo vệ sức khỏe cần được nhìn nhận tích cực thay vì đánh giá hay kỳ thị.
Ngoài ra, PrEP không phải là biện pháp duy nhất để phòng HIV. Người sử dụng vẫn cần duy trì quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su và xét nghiệm HIV định kỳ theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Để giảm kỳ thị liên quan đến HIV/AIDS, cần tiếp tục tăng cường truyền thông chính thống, giúp cộng đồng hiểu rằng HIV là bệnh có thể kiểm soát được nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Đồng thời, việc tôn trọng quyền riêng tư và đối xử bình đẳng với mọi người cũng là yếu tố quan trọng trong xây dựng cộng đồng an toàn và nhân văn hơn.
Khi cộng đồng hiểu đúng về PrEP và HIV/AIDS, người dân sẽ mạnh dạn tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết, góp phần giảm số ca nhiễm HIV mới và tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.