Trong nhiều năm trước, HIV/AIDS từng được xem là căn bệnh khiến không ít người e ngại khi nhắc đến. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của y học hiện đại và thay đổi trong nhận thức cộng đồng, ngày càng nhiều người trẻ hiện nay đã chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe tình dục, đặc biệt là tiếp cận PrEP – biện pháp dự phòng trước phơi nhiễm HIV.
PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là phương pháp sử dụng thuốc kháng vi rút dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao nhằm ngăn ngừa lây nhiễm HIV. Nếu sử dụng đúng hướng dẫn, PrEP có thể làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục khoảng 99%.
Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và các nền tảng số, người trẻ có điều kiện tiếp cận nhiều hơn với các thông tin y tế chính thống về HIV/AIDS. Thay vì tâm lý né tránh hay mặc cảm như trước đây, nhiều bạn trẻ đã chủ động tìm hiểu về sức khỏe tình dục an toàn, xét nghiệm HIV định kỳ và sử dụng PrEP như một giải pháp bảo vệ bản thân.
Theo Chương trình phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS, năm 2024 toàn cầu vẫn ghi nhận khoảng 1,3 triệu ca nhiễm HIV mới. Dù số ca nhiễm đã giảm đáng kể so với giai đoạn đỉnh dịch, HIV/AIDS vẫn là vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm, đặc biệt ở nhóm thanh niên và các nhóm có nguy cơ cao.
Các chuyên gia y tế nhận định, một trong những thay đổi tích cực hiện nay là người trẻ không còn xem việc dự phòng HIV là điều “xa vời” hay “xấu hổ”. Nhiều người chủ động đến các cơ sở y tế để được tư vấn PrEP, xét nghiệm HIV hoặc tìm hiểu thêm về các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Bên cạnh đó, sự phát triển của các mô hình tư vấn online, đặt lịch xét nghiệm trực tuyến và truyền thông trên mạng xã hội cũng góp phần giúp người trẻ tiếp cận dịch vụ dễ dàng hơn. Nhiều cơ sở y tế và tổ chức cộng đồng hiện nay triển khai mô hình tư vấn kín đáo, bảo mật thông tin nhằm tạo tâm lý thoải mái cho người sử dụng dịch vụ.
Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ bản thân, việc chủ động sử dụng PrEP còn cho thấy sự thay đổi trong tư duy chăm sóc sức khỏe của giới trẻ hiện đại. Thay vì chờ có nguy cơ hoặc mắc bệnh mới điều trị, nhiều người lựa chọn phòng bệnh từ sớm bằng những giải pháp khoa học và an toàn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng PrEP không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng bệnh khác. Người sử dụng PrEP vẫn cần duy trì quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su và khám sức khỏe định kỳ để phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Ngoài ra, việc tiếp cận thông tin chính thống cũng rất quan trọng. Hiện nay, trên mạng xã hội vẫn tồn tại nhiều thông tin chưa chính xác về HIV/AIDS và PrEP, dễ gây hiểu lầm hoặc tâm lý chủ quan. Vì vậy, người dân cần tìm hiểu thông tin từ các nguồn uy tín như Bộ Y tế, WHO hoặc các cơ sở y tế chuyên môn.
Theo các chuyên gia, sự chủ động của người trẻ trong dự phòng HIV là tín hiệu tích cực cho công tác phòng, chống HIV/AIDS hiện nay. Khi cộng đồng hiểu đúng, giảm kỳ thị và chủ động tiếp cận các biện pháp dự phòng hiện đại như PrEP, mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030 sẽ có thêm nhiều cơ hội đạt được.