04/06/2026
PrEP học đường: Bảo vệ học sinh - sinh viên trước làn sóng trẻ hóa nhiễm HIV
Làn sóng trẻ hóa nhiễm HIV mới ở nhóm tuổi 15 - 25 đang đặt ra bài toán cấp bách cho y tế dự phòng học đường. Trước thực trạng này, PrEP nổi lên như một "lá chắn" chủ động, bảo vệ tương lai thế hệ trẻ.
Bước vào lứa tuổi dậy thì và trưởng thành, học sinh, sinh viên ngày nay có xu hướng cởi mở hơn trong tình yêu và tình dục. Tuy nhiên, khoảng trống về giáo dục giới tính toàn diện cùng sự thiếu hụt kiến thức về an toàn tình dục đã vô tình đẩy nhiều em vào vòng nguy hiểm. Nhiều bạn trẻ dấn thân vào các mối quan hệ tình cảm thông qua mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò trực tuyến nhưng lại thiếu kỹ năng bảo vệ bản thân. Đáng e ngại hơn, khi đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm HIV, tâm lý sợ hãi, e ngại bị gia đình, nhà trường hay bạn bè phát hiện, kỳ thị đã khiến các em co cụm lại, không dám tìm kiếm sự giúp đỡ từ y tế.
PrEP học đường xuất hiện chính là giải pháp y học hiện đại giải tỏa nút thắt này. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định, việc sử dụng PrEP dạng uống hằng ngày có thể giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục lên tới 99%. Đối với người trẻ, đây là một biện pháp mang tính chủ động cao. Chỉ cần duy trì một viên thuốc mỗi ngày, các em đã có thể tự bảo vệ tương lai, giảng đường và cuộc sống của chính mình trước căn bệnh thế kỷ.
Mặc dù hiệu quả của PrEP là không thể phủ nhận, hành trình đưa viên thuốc này đến tay học sinh, sinh viên vẫn gặp không ít rào cản từ định kiến xã hội. Nhiều bậc phụ huynh vẫn giữ tư duy né tránh, cho rằng việc truyền thông về PrEP hay phát bao cao su trong trường học là "vẽ đường cho hươu chạy", khuyến khích lối sống buông thả. Nhưng thực tế dịch tễ chứng minh, "hươu đã chạy" và việc của ngành y tế cũng như giáo dục là phải "vẽ đường cho hươu chạy đúng", chạy an toàn.
Để thu hẹp khoảng cách này, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) các địa phương đang nỗ lực chuyển đổi phương thức tiếp cận theo hướng "truyền thông thân thiện và bảo mật tuyệt đối". Các phòng khám PrEP công lập và cộng đồng đã đơn giản hóa quy trình: học sinh sinh viên đến khám không cần người giám hộ, mọi thông tin cá nhân và kết quả xét nghiệm được mã hóa bí mật hoàn toàn. Song song đó, việc lồng ghép thông tin PrEP vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa, các trang fanpage trường học và các hội nhóm sinh viên trực tuyến đang giúp phá tan bầu không khí e dè. Bảo vệ người trẻ bằng PrEP không chỉ là bảo vệ một cá nhân, mà là bảo vệ một thế hệ tương lai khỏe mạnh, một mắt xích cốt lõi để tiến tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS.
Minh Anh