Thuốc lá gây tổn thương phổi, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến tim mạch, hệ hô hấp, khả năng miễn dịch và nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân gây hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu và liên quan đến khoảng 28 nhóm bệnh nguy hiểm, điển hình như ung thư phổi, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm đường hô hấp, đái tháo đường và các vấn đề sức khỏe sinh sản.

Nguyên nhân khiến nhiều người khó bỏ thuốc là do nicotine - chất gây nghiện có trong thuốc lá. Sau khi được hấp thụ vào cơ thể, nicotine nhanh chóng tác động lên não bộ, tạo cảm giác hưng phấn, thư giãn và dễ chịu, đồng thời làm thay đổi cách hoạt động của não khiến cơ thể dần lệ thuộc vào chất này. 

 Tuy nhiên, cảm giác đó chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Khi ngừng hút thuốc hoặc thuốc lá điện tử, người cai thuốc thường xuất hiện các triệu chứng như bồn chồn, cáu gắt, mất ngủ, mệt mỏi và thèm thuốc mạnh. Đây là giai đoạn cơ thể và não bộ phải thích nghi với việc không còn nicotine. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng hợp lý góp phần rất lớn vào việc hỗ trợ phục hồi sức khỏe và giảm cảm giác khó chịu khi cai thuốc.

 Các chuyên gia khuyến cáo người cai thuốc nên ưu tiên thực phẩm giàu vitamin và chất chống oxy hóa, đặc biệt là các loại giàu vitamin C như bưởi, cam, quýt, ổi, kiwi, cà chua, ớt chuông… Những thực phẩm này giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ cải thiện chức năng hô hấp và giúp cơ thể thích nghi tốt hơn trong giai đoạn đầu cai thuốc. Bên cạnh đó, cần bổ sung các loại rau xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn trong bữa ăn hằng ngày để hỗ trợ phổi đào thải độc tố tích tụ do khói thuốc. 

 Uống đủ nước cũng rất cần thiết vì giúp làm loãng chất nhầy trong phổi, hỗ trợ đào thải đờm và giảm cảm giác khô miệng. Ngoài nước lọc, trà xanh cũng có tác dụng làm dịu cổ họng và hỗ trợ bảo vệ hệ hô hấp. Với người hút thuốc lá, trong mạch máu dễ bị lắng đọng độc tố, trà xanh còn có thể giúp loại bỏ những chất độc này, tránh phát tác. Chế độ ăn của người cai thuốc cũng nên tăng cường thực phẩm giàu protein như cá, thịt nạc, trứng, sữa, các loại đậu và hạt. Protein giúp phục hồi năng lượng, ổn định đường huyết và giảm cảm giác mệt mỏi, cáu gắt trong giai đoạn đầu cai nicotine. 

 Ngược lại, người đang cai thuốc nên hạn chế cà phê, rượu bia và các món ăn cay nóng vì dễ kích thích cảm giác thèm thuốc trở lại. Thay vào đó, có thể lựa chọn các món ăn nhẹ lành mạnh như trái cây tươi hoặc các loại hạt để kiểm soát cơn thèm thuốc. Ngoài dinh dưỡng, việc duy trì lối sống tích cực cũng rất quan trọng. Người cai thuốc nên duy trì vận động phù hợp như đi bộ, đạp xe, tập hít thở hoặc yoga để cải thiện chức năng phổi, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng giấc ngủ.

 Ngừng hút thuốc là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì nhưng rất cần thiết để giúp cơ thể từng bước được hồi phục theo thời gian. Vì vậy, giữ lối sống khoa học, kết hợp chế độ ăn uống và vận động phù hợp sẽ hỗ trợ việc cai thuốc đạt hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.