Truyền thông dinh dưỡng tại cộng đồng luôn được ngành y tế quan tâm và triển khai thường xuyên.

Ngay sau khi trẻ chào đời, điều quan trọng nhất không phải là cho trẻ uống nước đường, sữa công thức hay bất kỳ loại thực phẩm nào khác mà là được bú mẹ càng sớm càng tốt. Bởi, những giọt sữa đầu tiên của người mẹ chính là liều vắc xin tự nhiên cho trẻ.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), trẻ cần được bú mẹ trong vòng một giờ đầu sau sinh, bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn cùng với chế độ ăn bổ sung hợp lý. Việc nuôi con bằng sữa mẹ tối ưu có thể giúp cứu sống hơn 820.000 trẻ em dưới 5 tuổi mỗi năm trên toàn thế giới, đồng thời làm giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh nhiễm khuẩn và bệnh mạn tính.

Bác sĩ Dương Thị Tú, Trạm Y tế xã Tân Hưng cho biết: Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn chỉnh nhất đối với trẻ sơ sinh. Đây không chỉ là thức ăn mà còn là nguồn kháng thể tự nhiên giúp bảo vệ trẻ trước nhiều bệnh truyền nhiễm trong giai đoạn hệ miễn dịch còn non yếu.

Khác với sữa động vật hay sữa công thức, thành phần sữa mẹ luôn thay đổi phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ theo từng ngày, từng tháng. Đặc biệt, sữa non được tiết ra trong vài ngày đầu sau sinh tuy số lượng ít nhưng rất giàu kháng thể, nhất là IgA (một trong những loại kháng thể của cơ thể), cùng nhiều tế bào miễn dịch và các hoạt chất sinh học giúp bảo vệ niêm mạc đường ruột, hạn chế vi khuẩn, vi rút xâm nhập cơ thể.

Trong sữa mẹ còn chứa Protein dễ hấp thu, phù hợp với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ. DHA và các axit béo thiết yếu hỗ trợ phát triển não bộ và thị giác. Lactoferrin, lysozyme và nhiều yếu tố miễn dịch giúp tăng sức đề kháng. Các oligosaccharide trong sữa mẹ giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, giảm nguy cơ tiêu chảy và táo bón.

Sữa mẹ luôn ở nhiệt độ thích hợp, vô khuẩn và sẵn sàng cho trẻ bú bất cứ lúc nào. Đây là ưu điểm mà không loại sữa nào có thể thay thế hoàn toàn, bác sĩ Tú chia sẻ thêm.

Nhiều người cho rằng sữa mẹ chỉ có giá trị trong vài tháng đầu sau sinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy lợi ích của việc bú mẹ kéo dài đến nhiều năm sau. Theo WHO và UNICEF, trẻ được nuôi bằng sữa mẹ có nguy cơ mắc tiêu chảy, viêm phổi, nhiễm khuẩn hô hấp thấp hơn. Đồng thời giảm nguy cơ thừa cân, béo phì và đái tháo đường type 2 khi trưởng thành. Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận việc bú mẹ góp phần cải thiện khả năng nhận thức và kết quả học tập của trẻ sau này.

Theo bác sĩ Dương Thị Tú, trong 6 tháng đầu, sữa mẹ đáp ứng gần như đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Từ sau 6 tháng, trẻ cần ăn dặm nhưng sữa mẹ vẫn tiếp tục cung cấp năng lượng, kháng thể và nhiều vi chất quan trọng. Vì vậy, cha mẹ không nên cai sữa quá sớm nếu điều kiện cho phép.

Không chỉ mang lại lợi ích cho trẻ, việc nuôi con bằng sữa mẹ còn giúp người mẹ phục hồi sức khỏe sau sinh nhanh hơn. Cho con bú giúp tử cung co hồi tốt, giảm nguy cơ băng huyết sau sinh, đồng thời góp phần giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và đái tháo đường type 2. Ngoài ra, mỗi lần cho con bú còn là khoảng thời gian để mẹ và con gần gũi, tăng sự gắn kết về cảm xúc, giúp trẻ cảm thấy an toàn và phát triển tâm lý tích cực.

Mặc dù hầu hết các bà mẹ đều biết sữa mẹ tốt cho con, nhưng việc duy trì nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Không ít bà mẹ phải đi làm sớm, thiếu kiến thức về cách vắt và bảo quản sữa hoặc lo lắng sữa không đủ nên bổ sung sữa công thức ngay từ những tháng đầu.

Chị Lê Hoài Thu, ấp Cái Cấm, xã Tân Hưng, chia sẻ: Lúc mới sinh tôi cũng lo không đủ sữa nên định cho con uống thêm sữa ngoài. Sau khi được nhân viên y tế hướng dẫn cách cho bú đúng và động viên kiên trì, lượng sữa tăng dần. Đến nay bé vẫn bú mẹ và phát triển tốt.

Theo ngành y tế, sự đồng hành của gia đình, đặc biệt là người chồng và người thân, có vai trò rất quan trọng giúp bà mẹ duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ. Các bác sĩ khuyến cáo, để trẻ nhận được lợi ích tối đa từ sữa mẹ, cần cho trẻ bú sớm ngay sau sinh, bú theo nhu cầu, không cho trẻ uống thêm nước hay sữa công thức nếu không có chỉ định y tế trong 6 tháng đầu.

Đồng thời, người mẹ cần ăn uống cân đối, nghỉ ngơi hợp lý, giữ tinh thần thoải mái và khám sức khỏe định kỳ để duy trì nguồn sữa chất lượng. Mỗi giọt sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng quý giá mà còn là lá chắn tự nhiên bảo vệ trẻ trong những năm tháng đầu đời. Việc nuôi con bằng sữa mẹ vì thế không chỉ là lựa chọn của mỗi gia đình mà còn là giải pháp quan trọng góp phần nâng cao tầm vóc, sức khỏe và chất lượng dân số trong tương lai.