Hút thuốc lá và tiếp xúc với khói thuốc là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư

Hút thuốc lá và tiếp xúc với khói thuốc là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư. WHO khẳng định thuốc lá liên quan đến hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm, trong đó khoảng 1,3 triệu người tử vong do hút thuốc thụ động. Khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất độc hại, nhiều chất trong số đó là tác nhân gây ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư bàng quang và nhiều loại ung thư khác. Ngay cả người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường.

Chế độ ăn uống không lành mạnh cũng góp phần làm tăng nguy cơ ung thư. Các nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều đường, nhiều dầu mỡ và ít chất xơ làm gia tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, dạ dày và gan. Ngược lại, chế độ ăn thiếu rau xanh, trái cây khiến cơ thể thiếu các chất chống oxy hóa cần thiết để bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại.

Lạm dụng rượu, bia là một thói quen nguy hiểm khác. Rượu, bia là tác nhân gây ung thư nhóm 1, có liên quan trực tiếp đến ung thư gan, ung thư thực quản, ung thư vòm họng, ung thư đại trực tràng và ung thư vú. Nguy cơ ung thư tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ và thời gian sử dụng kéo dài.

Thiếu vận động thể lực đang trở thành vấn đề phổ biến trong xã hội hiện đại. Việc ngồi nhiều, ít hoạt động làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì - yếu tố nguy cơ quan trọng của nhiều loại ung thư như ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư nội mạc tử cung. WHO khuyến cáo người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ vừa mỗi tuần để bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ ung thư.

Chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu bất thường của cơ thể cũng là nguyên nhân khiến nhiều ca ung thư được phát hiện muộn. Các triệu chứng như đau kéo dài không rõ nguyên nhân, sụt cân nhanh, chảy máu bất thường, thay đổi màu da, khối u bất thường hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài cần được thăm khám sớm. Việc trì hoãn đi khám có thể khiến bệnh tiến triển sang giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và tiên lượng sống.

Phòng ngừa ung thư hiệu quả bắt đầu từ việc thay đổi lối sống. Duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia, không hút thuốc, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng là những biện pháp đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài. Bên cạnh đó, khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ung thư theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị thành công cao và chi phí thấp hơn. Việc thay đổi lối sống hôm nay chính là cách chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình trong tương lai.