Nhồi máu cơ tim là một trong những bệnh lý tim mạch nguy hiểm hàng đầu, có thể gây tử vong hoặc để lại nhiều di chứng nặng nề nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Điều đáng lo ngại là căn bệnh này không còn là vấn đề riêng của người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa, xuất hiện ngày càng nhiều ở người trong độ tuổi lao động.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý và điều trị kịp thời. (Ảnh minh họa)
Theo thống kê của ngành Y tế, mỗi năm Việt Nam có khoảng 200.000 trường hợp tử vong do bệnh tim mạch, chiếm khoảng 33% tổng số ca tử vong. Trong đó, nhồi máu cơ tim và đột quỵ là hai nguyên nhân chính gây tử vong. Các chuyên gia cảnh báo, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim đóng vai trò quyết định trong việc cứu sống người bệnh và giảm thiểu tổn thương cơ tim.
Nhồi máu cơ tim xảy ra khi một hoặc nhiều nhánh động mạch vành bị tắc nghẽn, khiến lưu lượng máu đến nuôi cơ tim giảm nghiêm trọng hoặc ngừng hoàn toàn. Tình trạng thiếu máu kéo dài sẽ làm vùng cơ tim bị tổn thương, hoại tử và mất chức năng không phục hồi.
Dấu hiệu thường gặp nhất của nhồi máu cơ tim là đau thắt ngực. Người bệnh có cảm giác đau, đè nặng hoặ bóp nghẹt phía sau xương ức như có vật nặng đè lên ngực. Cơn đau có thể lan lên cổ, hàm dưới, vai, cánh tay trái hoặc vùng thượng vị. Đặc biệt, nếu cơn đau xuất hiện đột ngột, kéo dài trên 20 phút, không giảm khi nghỉ ngơi thì cần nghĩ ngay đến khả năng nhồi máu cơ tim và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế.Bên cạnh đau ngực, nhiều trường hợp còn xuất hiện cảm giác đau lan từ vùng ngực lên hàm, cổ hoặc xuống cánh tay. Một số người lại có biểu hiện không điển hình như đau bụng, khó tiêu, ợ nóng khiến dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa. Chính sự nhầm lẫn này làm chậm trễ việc cấp cứu, làm mất đi cơ hội điều trị hiệu quả trong “thời gian vàng”.
Một dấu hiệu quan trọng khác là đổ mồ hôi lạnh bất thường. Người bệnh có thể vã mồ hôi dù không hoạt động gắng sức, kèm theo cảm giác bồn chồn, lo lắng hoặc hồi hộp. Đây là phản ứng của cơ thể khi hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt trước tình trạng thiếu máu cơ tim cấp.
Mệt mỏi đột ngột, khó thở và cảm giác hụt hơi cũng là những triệu chứng cần đặc biệt lưu ý. Khi tim không còn khả năng bơm máy hiệu quả, người bệnh sẽ cảm thấy kiệt sức, thở gấp, nhất là khi vận động hoặc thậm chí ngay cả khi nghỉ ngơi. Trong nhiều trường hợp, khó thở xuất hiện trước cả cơn đau ngực.
Ngoài ra, các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, nôn ói, tim đập nhanh, tụt huyết áp đột ngột hoặc ngất xỉu cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim. Đặc biệt, khi người bệnh đột ngột mất ý thức, không đáp ứng với môi trường xung quanh hoặc ngừng thở, đây là trường hợp cấp cứu tối khẩn cấp cần được xử trí ngay lập tức.
Các chuyên gia tim mạch khuyến cáo, khi phát hiện người có dấu hiệu nghi ngờ nhối máu cơ tim, cần nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Trong thời gian chờ cấp cứu, nên để người bệnh nằm hoặc ngồi nghỉ ở tư thế thoải mái, nới lỏng quần áo, giữ môi trường thông thoáng. Trường hợp người bệnh bất tỉnh và ngừng thở, cần tiến hành hồi sinh tim phổi càng sớm càng tốt, bơiir mỗi phút chậm trễ có thể làm giảm đáng kể cơ hội sống.
Để phòng ngừa nhồi máu cơ tim, mỗi người dân cần xây dựng lối sống lành mạnh, duy trù chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh và trái cây, hạn chế chất béo bão hòa, muối và đường. Bên cạnh đó, cần tập thể dục đều đặn, kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và mỡ máu; tránh hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và kiểm soát căng thẳng trong cuộc sống.
Đặc biệt, những người có yếu tố nguy cơ cao như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch cần khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường. Nhận điện sớm các dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn có thể góp phần cứu sống người thân và những người xung quanh trong tình huống khẩn cấp.