10/06/2026
Vai trò của chăm sóc phục hồi sau đột quỵ
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật. Nhờ sự tiến bộ của y học, ngày càng nhiều bệnh nhân được cứu sống sau đột quỵ. Tuy nhiên, hành trình điều trị không dừng lại khi người bệnh qua cơn nguy kịch. Giai đoạn phục hồi chức năng sau đột quỵ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Chăm sóc phục hồi sau đột quỵ cần thực hiện kiên trì và sự sẻ chia từ gia đình đến y tế. (Ảnh minh họa)
Các chuyên gia y tế đánh giá, khoảng một nửa số người sống sót sau đột quỵ phải đối mặt với các mức độ khuyết tật khác nhau. Nhiều người không thể tự chăm sóc bản thân trong sinh hoạt hằng ngày và phụ thuộc vào sự hỗ trợ của gia đình. Không ít trường hợp sau khi xuất viện cho rằng đã khỏi nên chủ quan, không tiếp tục luyện tập phục hồi chức năng. Điều này khiến khả năng hồi phục bị hạn chế, thậm chí các di chứng trở nên nặng nề hơn.
Phục hồi chức năng nên được bắt đầu càng sớm càng tốt ngay khi tình trạng sức khỏe người bệnh ổn định. Việc tập luyện sớm giúp hạn chế tình trạng teo cơ, cứng khớp, loét tỳ đè, viêm phổi do nằm lâu và nhiều biến chứng khác. Quá trình phục hồi sau đột quỵ là sự phối hợp của nhiều chuyên khoa, bao gồm bác sĩ, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, điều dưỡng cùng sự hỗ trợ tích cực của gia đình. Tùy theo tình trạng cụ thể, người bệnh sẽ được hướng dẫn các bài tập phù hợp như vận động tay chân, tập đi, tập giữ thăng bằng, tập thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, luyện nói, luyện nuốt và phục hồi nhận thức. Mục tiêu là giúp người bệnh lấy lại tối đa khả năng vận động và chức năng đã mất.
Bên cạnh các biện pháp điều trị chuyên môn, sự đồng hành của người thân có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình phục hồi của người bệnh. Nhiều bệnh nhân sau đột quỵ thường rơi vào tâm lý mặc cảm, tự ti hoặc lo âu vì mất khả năng lao động và sinh hoạt bình thường. Người thân cần động viên, khuyến khích người bệnh tham gia tập luyện đều đặn, tránh tâm lý chán nản hoặc bỏ cuộc giữa chừng. Việc tạo môi trường sống an toàn, thuận tiện cho việc đi lại, sinh hoạt cũng giúp hạn chế nguy cơ té ngã và các tai nạn không mong muốn. Ngoài ra, người chăm sóc cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe, hỗ trợ người bệnh sử dụng thuốc đúng chỉ định, tái khám định kỳ và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường để đưa đến cơ sở y tế kịp thời.
Một trong những mục tiêu quan trọng sau đột quỵ là ngăn ngừa nguy cơ tái phát. Thực tế cho thấy, người từng bị đột quỵ có nguy cơ mắc lại cao hơn so với người bình thường. Để giảm nguy cơ này, người bệnh cần tuân thủ điều trị các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch. Đồng thời duy trì lối sống lành mạnh bằng cách bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn nhiều rau xanh, trái cây, giảm muối và chất béo bão hòa. Việc duy trì hoạt động thể lực phù hợp, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần lạc quan cũng góp phần nâng cao hiệu quả phục hồi và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Đột quỵ không chỉ là một biến cố y khoa cấp tính mà còn là thử thách kéo dài đối với người bệnh và gia đình. Can thiệp phục hồi chức năng kịp thời, chế độ chăm sóc phù hợp cùng sự kiên trì của người bệnh sẽ giúp cải thiện đáng kể khả năng vận động, giao tiếp và sinh hoạt. Chăm sóc phục hồi sau đột quỵ chính là chìa khóa giúp người bệnh từng bước lấy lại sự tự tin, nâng cao chất lượng cuộc sống và hòa nhập trở lại cộng đồng.
Lê Kim