Theo Tổ chức Y tế Thế giới, sốt rét vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên toàn cầu, với khoảng 249 triệu ca mắc và hơn 600.000 ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, dưới sự chỉ đạo của Bộ Y tế Việt Nam, công tác phòng, chống sốt rét đã đạt nhiều kết quả tích cực, số ca mắc và tử vong giảm sâu, nhiều địa phương đã được công nhận loại trừ bệnh.

Tại Cà Mau, năm 2025 ghi nhận những kết quả đáng khích lệ khi toàn tỉnh không có ca sốt rét nội địa và ngoại lai; tỷ lệ mắc duy trì dưới 0,9/100.000 dân. Công tác xét nghiệm được triển khai hiệu quả với 10.791 mẫu, đạt 107,91% kế hoạch và không phát hiện mẫu dương tính. Hoạt động truyền thông hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống sốt rét được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong phòng bệnh.

Tuy nhiên, công tác phòng, chống sốt rét vẫn còn một số khó khăn như vướng mắc trong triển khai can thiệp véc tơ do thay đổi cơ chế tài chính; biến động nhân lực tuyến cơ sở; thiếu hóa chất chẩn đoán; thời tiết diễn biến phức tạp và nguy cơ xâm nhập bệnh từ nhóm dân di biến động.

Trước nguy cơ sốt rét quay trở lại, Cà Mau đã xây dựng kế hoạch phòng ngừa năm 2026 với mục tiêu chủ động giám sát, phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để xảy ra lây lan trong cộng đồng, duy trì bền vững thành quả loại trừ. Các chỉ tiêu cụ thể gồm tỷ lệ mắc ≤ 0,5/100.000 dân; tỷ lệ tử vong ≤ 0,002/100.000 dân; thực hiện 20.000 lam máu xét nghiệm và bảo vệ 40.000 người bằng các biện pháp hóa chất.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là tăng cường công tác quản lý, giám sát, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi dịch tễ, đồng thời rà soát, củng cố hệ thống điểm kính hiển vi nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm ca bệnh. Công tác truyền thông tiếp tục được chú trọng, tập trung vào nhóm nguy cơ cao như người đi và trở về từ vùng lưu hành sốt rét; vận động người dân ngủ mùng thường xuyên, phát quang bụi rậm, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.

Song song đó, các hoạt động chuyên môn kỹ thuật được triển khai chặt chẽ và đồng bộ. Ngành y tế duy trì giám sát véc tơ định kỳ, điều tra các loài muỗi Anopheles, thực hiện tẩm màn hóa chất tại các khu vực nguy cơ. Công tác quản lý ca bệnh được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo 100% trường hợp nghi ngờ được lấy máu xét nghiệm; khi phát hiện ca dương tính phải báo cáo trong ngày và tiến hành điều tra dịch tễ trong vòng 1–3 ngày. Đồng thời, tăng cường quản lý dân di biến động, theo dõi chặt chẽ người lao động, du khách trở về từ vùng có dịch, đặc biệt trong các dịp cao điểm, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nguy cơ xâm nhập bệnh.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh giữ vai trò đầu mối tham mưu chuyên môn, hướng dẫn kỹ thuật và cung ứng thuốc, hóa chất. Chính quyền địa phương các cấp chịu trách nhiệm toàn diện tại địa bàn, huy động sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể; trong khi đó, Trạm Y tế xã là lực lượng trực tiếp thực hiện giám sát, lấy mẫu xét nghiệm và quản lý ca bệnh tại cộng đồng.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống sốt rét không chỉ là hoạt động truyền thông mà còn là lời nhắc về nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Với sự chủ động, quyết liệt của ngành y tế và sự chung tay của cộng đồng, Cà Mau quyết tâm giữ vững thành quả loại trừ sốt rét, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.