Theo báo cáo năm 2025 của Bệnh viện Lao và Bệnh phổi tỉnh, toàn tỉnh ghi nhận 2.875 lượt khám tại phòng khám Hen-COPD, đo chức năng hô hấp cho 404 trường hợp và phát hiện mới 31 bệnh nhân COPD. Đáng chú ý, tỷ lệ mắc lao tại Cà Mau lên đến 478/100.000 dân, cao gần 3 lần mức trung bình cả nước. Khi bệnh lao đan xen với COPD, nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng càng gia tăng.

COPD là bệnh mạn tính làm hẹp đường thở, gây khó thở kéo dài. Người mắc COPD có nguy cơ cao tiến triển từ nhiễm lao sang lao hoạt động do suy giảm miễn dịch tại chỗ, tổn thương cấu trúc phổi và việc sử dụng Corticosteroid kéo dài. Bên cạnh đó, các yếu tố nguy cơ chung như hút thuốc lá, thuốc lào, lạm dụng rượu bia cũng làm gia tăng khả năng mắc cả hai bệnh.

Một khó khăn lớn là triệu chứng của COPD và lao phổi khá giống nhau như ho kéo dài, khạc đờm, đau ngực, khó thở, dễ dẫn đến phát hiện muộn. Nhiều trường hợp người bệnh COPD nhầm lẫn với đợt cấp, tự điều trị tại nhà mà không tầm soát lao. Ngược lại, di chứng sau lao cũng có thể gây rối loạn hô hấp giống COPD.

Để nâng cao hiệu quả chẩn đoán, Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Cà Mau đã áp dụng đo chức năng hô hấp và test hồi phục phế quản trong quy trình thăm khám. Đồng thời, kỹ thuật GeneXpert giúp phát hiện nhanh vi khuẩn lao và tình trạng kháng thuốc chỉ trong vài giờ. Kết hợp với chụp X-quang phổi, các bác sĩ có thể sàng lọc và chẩn đoán chính xác hơn.

Người dân, đặc biệt là người hút thuốc hoặc đang mắc COPD, cần chủ động phòng bệnh: khám sàng lọc lao định kỳ; đến cơ sở y tế khi ho kéo dài trên 2 tuần, sốt nhẹ, sụt cân; giữ môi trường sống thông thoáng; duy trì dinh dưỡng hợp lý; và tuân thủ điều trị nếu mắc bệnh, nhất là khi đồng nhiễm.

COPD và lao là hai bệnh nguy hiểm nhưng có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm, điều trị đúng. Với tỷ lệ điều trị khỏi đạt 95,1% trong năm qua, người dân có thể yên tâm khi tiếp cận dịch vụ y tế tại địa phương. Chủ động tầm soát và bảo vệ sức khỏe hô hấp chính là cách thiết thực để hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.