Tuân thủ phác đồ - yếu tố quyết định thành công điều trị

 Điều trị lao không đơn thuần là uống thuốc cho đến khi hết ho hay hết sốt, mà là một quá trình chặt chẽ, đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ. Theo khuyến cáo chuyên môn, nguyên tắc điều trị lao dựa trên việc phối hợp nhiều loại thuốc, dùng đúng liều theo cân nặng, uống đều đặn mỗi ngày và đủ thời gian quy định.

Thông thường, với lao nhạy cảm, người bệnh phải trải qua 2 giai đoạn: tấn công và duy trì, kéo dài khoảng 6 tháng. Trong đó, giai đoạn đầu nhằm tiêu diệt nhanh vi khuẩn, còn giai đoạn sau giúp “quét sạch” những vi khuẩn còn sót lại, tránh tái phát. Việc uống thuốc nên thực hiện vào một giờ cố định, tốt nhất khi đói để đạt hiệu quả hấp thu cao.

Thực tế cho thấy, nhiều bệnh nhân sau 1-2 tuần điều trị đã thấy ăn ngon, tăng cân, giảm ho nên chủ quan bỏ thuốc. Trường hợp này khá phổ biến tại cộng đồng. Có người nghĩ rằng “hết triệu chứng là khỏi bệnh”, nhưng thực chất vi khuẩn lao vẫn còn tồn tại trong cơ thể. Nếu dừng thuốc giữa chừng, vi khuẩn lao sẽ có cơ phát triển thành chủng kháng thuốc.

Để đảm bảo người bệnh không bỏ dở điều trị, ngành Y tế hiện áp dụng chiến lược DOTS - tức là người bệnh được theo dõi, giám sát việc uống thuốc trực tiếp bởi nhân viên y tế hoặc cộng tác viên. Đây được xem là “chìa khóa” giúp nâng cao tỷ lệ điều trị thành công.

Bỏ dở điều trị: Hệ lụy không chỉ cho cá nhân

 Theo bác sĩ Trần Quang Dũng - Phó Giám đốc Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Cà Mau: Việc tự ý ngưng thuốc giữa chừng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến lao kháng thuốc. Khi đó, quá trình điều trị sẽ trở nên kéo dài, phức tạp hơn rất nhiều, có thể lên đến 09-20 tháng với các loại thuốc mạnh, chi phí cao và nguy cơ tử vong cũng tăng đáng kể.

Không chỉ vậy, điều trị không dứt điểm còn để lại những di chứng nặng nề trên phổi. Các tổn thương có thể lan rộng, gây suy giảm chức năng hô hấp, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Đáng lo ngại hơn, người bệnh bỏ trị vẫn tiếp tục là nguồn lây trong cộng đồng. Một người mắc lao, đặc biệt là lao kháng thuốc, có thể lây cho nhiều người xung quanh nếu không được kiểm soát. Trong khi đó, chỉ sau khoảng 2 tuần điều trị đúng phác đồ, khả năng lây nhiễm đã giảm rõ rệt.

Trong quá trình điều trị, nếu gặp tác dụng phụ như buồn nôn, mệt mỏi hay vàng da, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc mà cần báo ngay cho bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp. Việc tái khám định kỳ, kết hợp chăm sóc dinh dưỡng và hỗ trợ tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng giúp cơ thể thích nghi tốt với thuốc.

Bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu người bệnh kiên trì và tuân thủ điều trị đến cùng. Ngược lại, chỉ một chút chủ quan, dừng thuốc sớm, cái giá phải trả có thể là cả một quá trình điều trị dài đằng đẵng và nhiều rủi ro phía trước.