23/01/2026
Chủ động phòng, chống các bệnh truyền nhiễm
Hiện nay, tình hình các bệnh truyền nhiễm và một số bệnh mới nổi có xu hướng gia tăng do nhiều yếu tố bất lợi như ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, xâm nhập mặn, mật độ dân cư cao và quá trình đô thị hóa nhanh. Đây là những nguy cơ tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh xuất hiện trở lại, lây lan và bùng phát trong cộng đồng. Trước thực trạng đó, ngành Y tế kêu gọi người dân cùng chung tay nâng cao ý thức, chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và xã hội. Việc duy trì các biện pháp phòng dịch một cách thường xuyên, liên tục theo khuyến cáo y tế ở từng thời điểm sẽ góp phần quan trọng trong việc cắt đứt nguồn lây nhiễm.
Ý thức phòng, chống dịch bệnh của mỗi người dân đóng vai trò then chốt quyết định hiệu quả công tác phòng, chống dịch. Khi người dân không chủ quan, chủ động nâng cao tinh thần trách nhiệm, tự giác thực hiện các khuyến cáo y tế và tích cực tham gia các hoạt động phòng dịch, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong cộng đồng sẽ được hạn chế đáng kể. Cùng với đó, tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch và đúng khuyến cáo là biện pháp phòng bệnh an toàn, hiệu quả và chủ động. Vắc xin giúp cơ thể hình thành miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế mức độ nặng và các biến chứng nếu không may nhiễm bệnh. Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ dưới 6 tuổi, người mắc bệnh nền, bệnh mạn tính cần được tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ sức khỏe.
Bên cạnh tiêm chủng, việc giữ gìn vệ sinh cá nhân cũng là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Người dân cần hình thành thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, nhất là sau khi đi vệ sinh, trước khi chế biến thực phẩm hoặc ăn uống, sau khi ho, hắt hơi, tiếp xúc với vật nuôi hay chăm sóc người bệnh. Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân để tránh nguy cơ lây nhiễm. Đồng thời, cần giữ gìn môi trường sống luôn gọn gàng, sạch sẽ, chú trọng vệ sinh khu vực bếp, nhà vệ sinh, lavabo và chủ động tiêu diệt các loại côn trùng trung gian truyền bệnh trong khu dân cư.
Chế độ dinh dưỡng khoa học và bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm cũng góp phần quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng của cơ thể. Một chế độ ăn cân đối, đầy đủ các chất dinh dưỡng như vitamin C, vitamin D, kẽm, selen, sắt và protein từ các nguồn thực phẩm đa dạng sẽ giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế căng thẳng, tập luyện thể dục thể thao điều độ và đảm bảo giấc ngủ hợp lý để nâng cao sức khỏe tổng thể.
Người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh qua các kênh chính thống như báo chí, trang thông tin điện tử, mạng xã hội của ngành Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, trạm y tế, bệnh viện để kịp thời nắm bắt nguy cơ dịch bệnh và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết. Khi có kế hoạch đi xa hoặc du lịch, cần tìm hiểu thông tin nơi đến và tham vấn ý kiến bác sĩ về việc tiêm bổ sung các loại vắc xin theo khuyến cáo. Việc khám sức khỏe định kỳ tại các cơ sở y tế công lập uy tín cũng giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật hiệu quả.
Trong mùa đông xuân, người dân cần đặc biệt lưu ý phòng, chống một số bệnh thường gặp như cúm mùa, sởi, tiêu chảy cấp và bệnh liên cầu lợn. Đối với cúm mùa, cần giữ ấm cơ thể, vệ sinh cá nhân tốt, tiêm vắc xin cúm hằng năm, hạn chế tiếp xúc với người nghi mắc bệnh và sử dụng khẩu trang khi đến nơi đông người. Không tự ý sử dụng thuốc kháng vi rút khi chưa có chỉ định của bác sĩ và cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ. Đối với bệnh sởi, cần chủ động đưa trẻ đi tiêm vắc xin đầy đủ, theo dõi sát các dấu hiệu bất thường và hạn chế tiếp xúc với nguồn lây. Phòng, chống bệnh tiêu chảy cần chú trọng ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch, giữ gìn vệ sinh môi trường và đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ. Riêng bệnh liên cầu lợn, người dân tuyệt đối không ăn tiết canh, không sử dụng thịt lợn chưa nấu chín, không giết mổ, mua bán lợn bệnh và tuân thủ nghiêm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Khi nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế để được chẩn đoán sớm, thực hiện cách ly phù hợp nhằm ngăn chặn lây lan trong gia đình và cộng đồng, đồng thời tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Chủ động phòng ngừa bệnh truyền nhiễm chính là hành động thiết thực để mỗi người dân trở thành một “chiến sĩ” trên mặt trận bảo vệ sức khỏe, góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên cho bản thân, gia đình và toàn xã hội.
Bài: BS.Phước Nhường – Ảnh: Minh Anh