Các thành phần độc hại có trong thuốc lá, trẻ em là đối tượng dễ bỉ ảnh hưởng nhất bởi các chất độc hại này.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), không có mức độ phơi nhiễm khói thuốc nào được xem là an toàn. Trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương nhất bởi hệ hô hấp và hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện, trong khi các em hoàn toàn không có khả năng lựa chọn hay tự bảo vệ mình trước môi trường có khói thuốc.

WHO cũng ước tính, mỗi năm có khoảng 1,3 triệu người tử vong do hút thuốc thụ động, trong đó có hàng chục nghìn trẻ em dưới 5 tuổi chết vì các bệnh liên quan đến khói thuốc. Theo kết quả Điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (GATS) tại Việt Nam, vẫn còn hàng chục triệu người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc tại nhà. Điều đó đồng nghĩa với việc rất nhiều trẻ em vẫn đang phải hít khói thuốc ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Theo bác sĩ Hồ Thanh Đảm, Trưởng khó TT-GDSK, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau: cho biết: Nhiều phụ huynh nghĩ, chỉ cần mở cửa hoặc đứng ngoài hiên hút thuốc là sẽ không ảnh hưởng đến trẻ. Tuy nhiên, các chất độc trong khói thuốc vẫn tồn tại trong không khí và bám trên quần áo, tóc, đồ dùng trong nhà. Trẻ càng nhỏ thì nguy cơ bị ảnh hưởng càng lớn.

Các nghiên cứu cho thấy trẻ thường xuyên hít phải khói thuốc có nguy cơ cao mắc các bệnh như viêm phổi, viêm phế quản tái diễn, hen phế quản, viêm tai giữa, suy giảm chức năng phổi, tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh, chậm phát triển thể chất và ảnh hưởng sự phát triển não bộ. 

Không chỉ vậy, việc sống trong môi trường có người hút thuốc còn khiến trẻ dễ xem hút thuốc là hành vi bình thường. Nhiều nghiên cứu quốc tế ghi nhận trẻ em có cha hoặc mẹ hút thuốc có nguy cơ bắt đầu hút thuốc khi đến tuổi vị thành niên cao hơn so với trẻ sống trong gia đình không khói thuốc.

Một quan niệm khá phổ biến hiện nay của phụ huynh là chỉ cần hút thuốc ngoài sân hoặc ngoài ban công là trẻ sẽ an toàn. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết ngay cả khi khói thuốc đã tan, hàng nghìn hóa chất độc hại vẫn còn bám trên quần áo, tóc, da, rèm cửa, ghế sofa, chăn gối và đồ chơi của trẻ. Đây được gọi là khói thuốc tồn lưu (third-hand smoke). Trẻ nhỏ thì thường có thói quen bò trên sàn, đưa tay vào miệng hoặc ôm sát người lớn, vì vậy rất dễ tiếp xúc với các chất độc này. Bên cạnh đó, không có biện pháp nào như mở cửa, bật quạt hay sử dụng máy lọc không khí có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ do khói thuốc gây ra trong nhà.

Chị Nguyễn Thị Hằng, ngụ xã U Minh chia sẻ: Trước đây chồng tôi thường hút thuốc trong nhà. Sau khi được cán bộ y tế tư vấn về tác hại của khói thuốc đối với trẻ nhỏ, cả gia đình thống nhất không hút thuốc trong nhà nữa. Từ đó, tôi cảm nhận ngôi nhà của mình như khoác chiếc áo mới, không khí trong nhà như được thanh lọc, sức khỏe của các thành viên trong gia đình được bảo vệ tốt hơn rất nhiều.

Song song đó, theo các bác sĩ, việc bảo vệ trẻ không chỉ dừng lại ở việc không hút thuốc trước mặt trẻ mà cần xây dựng ngôi nhà hoàn toàn không khói thuốc. Điều này đồng nghĩa với việc không hút thuốc trong nhà, trên xe ô tô hoặc bất kỳ không gian kín nào có trẻ, không để người khác hút thuốc trong gia đình. Rửa tay, thay áo sau khi hút thuốc trước khi bế trẻ nếu chưa thể bỏ thuốc ngay. Động viên người thân cai thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá quy định mọi người đều có quyền được sống, làm việc trong môi trường không có khói thuốc lá và trẻ em là nhóm cần được ưu tiên bảo vệ. Tuy nhiên, sự bảo vệ ấy không chỉ bắt đầu từ trường học, bệnh viện hay nơi công cộng mà trước hết phải bắt đầu từ chính mỗi gia đình.

Một bữa cơm đủ chất, một giấc ngủ ngon hay bộ quần áo mới đều là những điều cha mẹ mong muốn dành cho con. Nhưng có lẽ món quà quý giá hơn cả là một bầu không khí trong lành để trẻ được hít thở mỗi ngày. Bởi, chỉ khi ngôi nhà không còn khói thuốc, trẻ mới thực sự được lớn lên trong một môi trường an toàn, khỏe mạnh và trọn vẹn yêu thương.