Công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai tại các trường học, góp phần xây dựng môi trường giáo dục không khói thuốc.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của 28 nhóm bệnh khác nhau. Khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có ít nhất 69 chất gây ung thư, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác. Không chỉ người hút thuốc phải gánh chịu hậu quả, những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ và người cao tuổi, cũng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc thụ động.

Những năm gần đây, cuộc chiến phòng, chống tác hại của thuốc lá xuất hiện thêm nhiều thách thức mới khi thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng ngày càng phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Với thiết kế hiện đại, nhiều hương vị hấp dẫn cùng các chiến dịch quảng bá tinh vi trên mạng xã hội, các sản phẩm này dễ tạo tâm lý rằng chúng ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định đây là quan niệm sai lầm. Nicotine trong thuốc lá thế hệ mới vẫn gây nghiện mạnh, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên và làm gia tăng nguy cơ sử dụng các chất gây nghiện khác.

Sự gia tăng nhanh chóng tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm tuổi 15 - 24 trong những năm gần đây là hồi chuông cảnh báo về nguy cơ hình thành một thế hệ nghiện nicotine ngay từ khi còn rất trẻ. Trước thực tế đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15, quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ ngày 01/1/2025. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm ngăn chặn sự lan rộng của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Ngành y tế cũng đang thay đổi cách tiếp cận trong công tác truyền thông. Nếu trước đây, các hoạt động chủ yếu tập trung vào việc cung cấp thông tin về tác hại của thuốc lá thì nay mục tiêu hướng đến là giúp người dân thay đổi hành vi và duy trì quyết tâm cai thuốc. Các nền tảng số, mạng xã hội, video ngắn và những hình thức truyền thông hiện đại đang được khai thác mạnh mẽ để tiếp cận nhóm đối tượng trẻ.

Quan trọng hơn, truyền thông không chỉ dừng ở việc khuyến cáo mà còn kết nối người hút thuốc với các dịch vụ hỗ trợ cai nghiện. Hai tổng đài tư vấn cai thuốc miễn phí của Bệnh viện Bạch Mai (18006606) và Bệnh viện Nhân dân Gia Định (18001214) đang hỗ trợ hàng nghìn người bỏ thuốc mỗi năm, góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân.

Bên cạnh đó, việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ quan, trường học, cơ sở y tế và các địa điểm công cộng tiếp tục được triển khai rộng khắp, tạo sức lan tỏa cộng đồng.

Xây dựng văn hóa không khói thuốc không chỉ là mục tiêu của ngành y tế mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người từ chối một điếu thuốc, mỗi gia đình giữ gìn không gian sống không khói thuốc và mỗi cộng đồng cùng thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, tiết kiệm chi phí y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Khi nhận thức được chuyển hóa thành hành động, một môi trường sống trong lành, văn minh và khỏe mạnh sẽ không còn là mục tiêu xa vời.