Không khói, không cần đốt cháy và có nhiều hương vị hấp dẫn, túi ngậm nicotine đang được giới thiệu như một sản phẩm mới, dễ sử dụng và ít gây chú ý hơn thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, đằng sau hình thức nhỏ gọn, tiện lợi là những nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt khi sản phẩm ngày càng hướng đến nhóm người trẻ.
Túi ngậm nicotine vẫn đưa nicotine vào cơ thể và có thể gây lệ thuộc (Ảnh minh họa)
Nguy cơ từ một sản phẩm không có khói
Túi ngậm nicotine là sản phẩm chứa chất dạng bột, trong đó có nicotine tự nhiên hoặc tổng hợp, các chất tạo hương và một số thành phần khác. Sản phẩm được sử dụng bằng cách đặt túi chứa nicotine trong khoang miệng để nicotine hấp thu vào cơ thể.
Điểm đáng lưu ý là dù không tạo ra khói như thuốc lá điếu, túi ngậm nicotine vẫn đưa nicotine vào cơ thể và có thể gây lệ thuộc. Nicotine vốn là chất gây nghiện, việc sử dụng thường xuyên có thể hình thành sự phụ thuộc, khiến người sử dụng ngày càng khó từ bỏ.
Không chỉ nguy cơ nghiện nicotine, việc sử dụng túi ngậm nicotine còn được cảnh báo có thể gây tổn thương niêm mạc miệng và tác động bất lợi đến hệ tim mạch. Sản phẩm có thể làm tăng nhịp tim cấp tính. Một số thành phần như phụ gia, acid hữu cơ và chất làm mát có thể làm tăng khả năng hấp thu nicotine, từ đó làm gia tăng nguy cơ lệ thuộc.
Điều đáng lo hơn là những nguy cơ này có thể khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Do không tạo khói, không cần bật lửa và có thể sử dụng tương đối kín đáo, túi ngậm nicotine dễ khiến người dùng, nhất là người trẻ, đánh giá thấp mức độ nguy hiểm của sản phẩm.
Đánh vào tâm lý giới trẻ
Một trong những yếu tố khiến túi ngậm nicotine trở thành vấn đề đáng quan tâm là cách sản phẩm được thiết kế và tiếp thị. Nhiều loại có hương vị ngọt, bạc hà, “ice” cùng kiểu dáng nhỏ gọn, hiện đại, dễ mang theo và sử dụng.
Những đặc điểm này có thể tạo sức hấp dẫn đối với thanh thiếu niên và người trẻ. Đặc biệt, với những người quan tâm đến ngoại hình, không muốn có mùi thuốc lá hoặc tình trạng răng ố vàng, một sản phẩm không tạo khói, ít để lại mùi có thể dễ dàng tạo cảm giác đây là lựa chọn “ít hại”.
Tuy nhiên, cách quảng bá theo hướng “không thuốc lá”, “ít hại” có nguy cơ khiến người tiêu dùng hiểu sai về mức độ an toàn. Không có nghĩa một sản phẩm không chứa lá thuốc hoặc không tạo khói thì không chứa nicotine và không gây nghiện.
Bằng chứng thực tiễn cho thấy các sản phẩm chứa nicotine mới đang có sức hấp dẫn đối với giới trẻ, sản lượng gia tăng và thị trường ngày càng mở rộng. Tại Việt Nam, các sản phẩm này cũng được nhận định đang hướng đến nhóm khách hàng trẻ, trong đó có Gen Z. Thiết kế sành điệu, hương vị đa dạng và thông điệp đánh vào tâm lý không muốn có mùi thuốc lá khiến sản phẩm mới có nguy cơ tiếp cận người trẻ dễ dàng hơn.
Cần ngăn chặn nguy cơ từ sớm
Việc xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm chứa nicotine với hình thức mới đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Nếu chỉ tập trung quản lý thuốc lá điếu mà bỏ qua những sản phẩm nicotine mới, nguy cơ người trẻ chuyển sang hoặc bắt đầu sử dụng các sản phẩm mới vẫn hiện hữu.
Đây không chỉ là câu chuyện quản lý một sản phẩm mới trên thị trường, mà còn là yêu cầu bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên. Khi các sản phẩm chứa nicotine ngày càng được thiết kế tinh vi, hấp dẫn và dễ sử dụng, việc nhận diện đúng nguy cơ, tăng cường truyền thông và hoàn thiện hành lang pháp lý cần được thực hiện sớm. Bởi một sản phẩm không có khói không đồng nghĩa với không có hại. Và phía sau sự tiện lợi, nhỏ gọn của túi ngậm nicotine có thể là một nguy cơ lớn: sự lệ thuộc nicotine được hình thành âm thầm, nhất là trong thế hệ trẻ.