Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó ít nhất 250 chất có hại và ít nhất 69 chất được biết đến có khả năng gây ung thư. Thuốc lá hiện được xem là một trong những yếu tố nguy cơ có thể phòng tránh quan trọng nhất đối với tử vong do ung thư.

Không chỉ gây tổn thương ở phổi, các chất độc trong khói thuốc tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc vùng miệng, mũi, họng và đường hô hấp. Nhiều chất gây ung thư trong khói thuốc có khả năng gây tổn thương DNA, tạo ra các biến đổi tế bào và thúc đẩy quá trình hình thành ung thư. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng xác định thuốc lá là nguyên nhân quan trọng của nhiều loại ung thư vùng đầu cổ.

Đối với ung thư vòm họng, các nghiên cứu dịch tễ cho thấy hút thuốc có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh. Một phân tích tổng hợp các nghiên cứu được công bố trên cho thấy người từng hút thuốc có nguy cơ ung thư vòm họng cao hơn khoảng 56% so với người chưa từng hút; nguy cơ có xu hướng tăng theo mức độ phơi nhiễm thuốc lá. Một nghiên cứu tổng hợp cập nhật hơn cũng ghi nhận nguy cơ tăng ở người đang hút thuốc và giảm dần theo thời gian kể từ khi bỏ thuốc.

Bác sĩ CKI Lưu Lập Sự, Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, cho biết: Hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia là những yếu tố nguy cơ đáng lưu ý đối với ung thư vòm họng. Các chất độc từ thuốc lá và rượu có thể gây tổn thương kéo dài đối với các tế bào niêm mạc, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện những biến đổi bất thường và hình thành tế bào ung thư.

Theo bác sĩ Lưu Lập Sự, ung thư vòm họng có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi, nhưng thường gặp hơn ở nhóm tuổi trung niên và cao tuổi; nam giới có tỷ lệ mắc cao hơn nữ giới. Tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, năm 2025 ghi nhận 62 trường hợp ung thư vòm họng điều trị nội trú; riêng trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có 34 trường hợp.

Phòng bệnh luôn tốt hơn điều trị bệnh. Trong số các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi, bỏ thuốc lá là một trong những lựa chọn quan trọng nhất mà mỗi người có thể thực hiện để giảm nguy cơ ung thư và nhiều bệnh mạn tính khác.

Bỏ thuốc lá không bao giờ là quá muộn. Khi ngừng hút thuốc, cơ thể bắt đầu phục hồi và nguy cơ mắc nhiều bệnh liên quan đến thuốc lá giảm dần theo thời gian. Với những người đang hút thuốc, việc cai thuốc càng sớm càng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Ung thư vòm họng có thể diễn biến âm thầm. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm nghẹt mũi kéo dài, chảy máu mũi, ù tai hoặc nghe kém, đau họng kéo dài, hoặc xuất hiện hạch ở vùng cổ. Những triệu chứng này có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau, nhưng nếu kéo dài hoặc bất thường, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.

Không phải tất cả trường hợp ung thư vòm họng đều có thể phòng ngừa. Nhưng không hút thuốc, bỏ thuốc lá nếu đang sử dụng, tránh khói thuốc thụ động và hạn chế rượu bia là những việc thiết thực mỗi người có thể làm để giảm nguy cơ ung thư nói chung và góp phần bảo vệ sức khỏe vùng đầu cổ nói riêng.